Cuộc sống trong vùng núi Tây Nam không vất vả như sinh viên tưởng tượng.

Đều là những người trẻ còn non nớt, xa quê hương, tâm trạng thấp thỏm ban đầu là điều không thể tránh khỏi. Nhưng rốt cuộc cũng là những người trẻ đầy sức sống, mạnh mẽ như cỏ dại trên núi, sau thời kỳ khô hạn ngắn ngủi héo tàn là mùa mưa mọc dậy ào ào.

Bỏ qua việc ngồi trên "ghế giăm bông" nghe giảng, ban ngày họ lên núi bắt rắn xuống nước bắt cá, thỉnh thoảng còn có thể bắt được một con gà rừng trong rừng. Khí hậu ẩm ướt nhiều mưa rất hợp với người trẻ, bùn đất đầy mặt đầy người có thể được cơn mưa như trút rửa sạch, ngay cả trong lòng cũng trong trẻo.

Buổi tối, vài người chen chúc trong một căn nhà tranh đơn sơ. Mái nhà đơn sơ thường hay dột, Nam Khai lấy một cái chậu lót hai miếng vải rách hứng nước để khỏi nhỏ giọt làm phiền người khác, trong khi vài căn nhà mái tôn bên cạnh vẫn ầm ầm vang.

Thanh Hoa thường giữa đêm bị tiếng mưa đánh thức, cậu nghiêng người, mượn ánh đèn dầu ở cửa để đi vệ sinh ban đêm, lén lút ngắm nhìn Bắc Đại ở giường đối diện. Anh gầy đi, thịt ở hai má hõm xuống, đường nét xương cốt càng rõ ràng hơn. Điều này vào ban ngày càng làm anh trông có tinh thần và đầy sức sống, nhưng đến đêm khi ánh đèn vàng nhạt, lại càng làm nổi bật hốc mắt trũng xuống và nếp nhăn nhẹ giữa lông mày của anh, cảm nhận được sự lo âu và mệt mỏi từ đáy lòng.

Tình hình chiến sự căng thẳng, mỗi ngày đốt cháy là xăng dầu, là ngân sách quân sự, là sinh mạng của bốn trăm triệu người Trung Quốc.

Thời đại biến động, máy bay của quân Nhật luôn tuần tra trên đầu, còi báo động phòng không hai ngày một lần, thường là một giây trước còn đang học, giây sau đã phải chạy đến hầm trú ẩn. Lớp học từ nhà tranh chuyển đến hầm đất, giáo viên mặt mũi bám đầy bùn đất giảng bài, sinh viên người bên này người bên kia, những người ngồi xa phải vươn cổ để nghe. Đôi khi bom đạn rơi xuống làm sập lớp đất, máu từ những mảnh đạn và mồ hôi của thầy trò cùng nhau đào bới đống đất để cứu người hòa lẫn vào nhau, nhỏ giọt xuống đất đỏ.

Ngày 7 tháng 12 năm 1941, Nhật Bản tấn công bất ngờ Trân Châu Cảng, chính thức tuyên chiến với Mỹ.

Khi nhận được tin tức đã là ngày hôm sau, họ vừa trải qua một cuộc không kích. Đôi tay của Bắc Đại đầy bùn, nước bùn trượt qua kẽ tay, bắn lên giày cũng đầy bùn của anh. Thanh Hoa theo bản năng chạy tới ôm lấy thân thể sắp ngã gục vô lực của anh, nhưng bản thân lại run rẩy dữ dội hơn người trong lòng mình nhiều.

Nam Khai đứng bên cạnh có vẻ bối rối.

Tháng 12 năm 1941, bên trong Đại học Yên Kinh lá cờ Mỹ hạ xuống, lá cờ mặt trời mọc kéo lên.

Cuối mùa mưa, bầu trời Tây Nam sấm sét ầm ầm.

Trời lại sắp mưa rồi.